Eğlence:
Musul'un bilinmeyen tarihi aydınlandı

Irak’ta yaşanan karmaşanın ortasında yer saha Musul’da 1127 yılında kurulan Musul Atabeg Devleti ile alakalı bilinmeyen tarihi gerçekler ilk kez tüm yönleriyle ortaya çıkarıldı.
Yrd. Doç. Dr. Adnan Eskikurt vasıtası ile hazırlanmakta olan 'Musul Atabegliği – Zengilerin Son Devri ve Lü’lü’ Ailesi' başlıklı kitap Çamlıca Basım Yayın vasıtası ile yayınlandı.

Musul'un o devrini söz eden ilk kitap olma niteliği taşıyan eserde, Fırat ve Dicle nehirleri içinde yer saha el-Cezîre bölgesinde Irak Selçuklu Sultanı Mahmud Han'a bağlı şekilde İmâdeddîn Zengî bin Kasîmüddevle Aksungur vasıtası ile 1127'de kurulan Musul Atabeg Devleti’yle ilgili mühim bilgilere yer veriliyor. Musul Atabegliği Devleti’ni Ortaçağ’da hüküm süren mühim Türk hanedanlarından Zengîler’in kurduğunu belirten tarihçi-yazar Yrd. Doç. Dr. Adnan Eskikurt, o devre ile alakalı şu teferruatları veriyor: "El-Cezîre’de yaklaşık bir buçuk yüzyıl kadar devam eden hâkimiyetleri, İmâdeddin Zengî bin Kasîmüddevle Aksungur’un atabeg şekilde tayin edildiği 1127 yılında başlamıştır. Irak Selçuklu Sultanı Mahmud b. Muhammed Tapar’ın 1131 yılında vefatından sonra bölge hükümdarları içinde cereyan eden mücadeleler esnasında bölgede hakim bir kuvvet durumuna gelen Zengî iktidârı, evvela el-Cezîre ve Suriye’yi tek bir idare altında birleştirerek Haçlılarla daha üstün bir mücadeleyi hedeflemiştir. Öte yandan, Nûreddin Mahmud bin Birinci İmâdeddin Zengî’nin 1174 yılında vefâtı sonrasında Eyyûbîlerin ilerleyişi bölgenin siyâsî dengesini altüst etmiş; bunun bir sonucu şekilde Musul Atabeg Devleti’nin hâkimiyeti Musul ve etrafındaki bazı yörelerle kısıtlı kalmıştır."

MOĞOL İSTİLASI VE TRAJİK SON

Kitapta, Musul’da iktidârın 1233 tarihinde Lü’lü’ün ailesine geçmesinin ardından başgösteren Moğol istilâları bölge geneli için bir yıkım süreci olduğuna değiniliyor. Buna göre, onların Aynicâlût Savaşı’na değin Moğollarla uzlaşmacı bir siyâset izlemeleri, bir zaman daha otoritelerini muhafaza etmelerini sağladı. Ancak 1262 yılında Musul Atabeg Devleti yaşanan bazı trajedik hadiselerin ardından son buldu. Emîr Bedreddin Lü’lü’’nün 1259 yılındaki ölümü sonrasında yerine geçen oğulları, Aynicâlût Savaşı sonrası görülen büyüme ve değişmelerin ortaya çıkardığı yeni durumdan istifâde etmek umuduyla yan değiştirerek Mısır Memlûklu Devleti’ne yöneldiler. Bu gelişme, siyâsî ve ticârî anlamda bir merkez niteliğinde olan Musul’un 1262 yılında İlhânlılar vasıtası ile işgal edilmesine ve bu iktidarın yıkılmasına neden oldu. 1364–1365 yılında Celâyiroğulları, 1408-1409 yılında Akkoyunlular ve 1516 yılında da Osmanlılar eline geçen Atabeg devleti arazisi yani Musul, 1534-1535 tarihinde eyâlet merkezi yapıldı. Musul ve etrafı uzun süren Türk hâkimiyeti boyunca bilim, kültür ve ticâret merkezi şekilde önemini korudu. Yirminci asrın ilk çeyreğinde İngiliz işgaline uğrayıp, 1925 yılında Irak’a bırakıldı.

Yrd. Doç. Dr. Adnan Eskikurt vasıtası ile yerli yabancı kaynaklar titizlikle taranarak hazırlanmakta olan kitap, Musul Atabeg Devleti’nin hakim bulunduğu devrin olayları birlikte bölge coğrafyasına da fer tutuyor. Anlattığı çağ sebebi ile konusunda ilk olma niteliği taşıyan eser, seçkin kitapçılarda satışa sunuldu.

HaberAzim.Com Güncel Haberler.
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Dönerci Ali Usta
Ali Özcan 1956 Malatya doğumludur. Kendisi ilk ve orta okulu Malatya’da okuduktan sonra babasının vefatı...

Haberi Oku